دلێری سەید مەجید بێ‌ ئەوەی كورسی هەبێت لەسەرووی گشت مێزەكانەوە دادەنیشێت

رۆژێك دلێری سەید مەجید لەبەرزایی شاخێك دێتە خوارەوە‌و لادەداتە سەر كانییەك كە چەند پێشمەرگەیەك لەسەر كانییەكە وچان دەدەن، پێشمەرگەكان لێی دەپرسن: كاك دلێر ئۆغركەی بۆ كوێ دەچی؟ ئەویش لەوەڵامدا دەڵێ دەچمە سەرەوە! پێشمەرگەكان پێیان سەیدر دەبێ ئەو وا سەر بەرەوخوار دەڕوات كەچی دەڵێ بۆ سەرەوە دەچم. وەڵامی دووەمی دلێر قەناعەتپێكەر دەبێ بۆ پێشمەرگەكان «مام جەلال لەهەر شوێنێ بێ ئەوە سەرەوەیە».

ئەمە چیرۆكێكی راستەقینەیە كە وەكو نوكتە‌و گەپ دەگێڕدرێتەوه، بەڵام ئەو قسەیە‌و راستی ژیانی دلێر رێك بەوجۆرەیە كە بووەتە نوكته،‌ هێشتا لای ئەو پیاوە مام جەلال لەهەركوێ بێ ئەوە سەرەوەیە‌و دەبێ بێ شەرت‌و مەرج قبوڵی بكەی.

كاراكتەری دلێری سەید مەجید كە ناوی راستەقینەی (ئەكرەم مەجید)ە، مەتەڵێكە‌و وا زیاتر 45 ساڵە بێ ئەوەی كەسانی دوور لەو هەڵی بێنن درێژەی هەیە.‌ لەهەناوی شۆڕشی نوێوە سەر دەردێنێ‌و تائێستا كە لەساڵەكانی پیریی تەمەنیایەتی هێشتا دەستی لەو حزب‌و رێبازە بەرنەداوە، بەڵام هەموو كەس نازانێ پۆست‌و دەسەڵاتی ئەو پیاوە بە رەسمیی چییە‌و تاكوێ بڕ دەكات؟

سەرەتای مانگی (تەموز) جارێكی دیكە بە بینینەوەی دلێری سەید مەجید لەسەرووی نەوشیروان مستەفا‌و نوێنەرانی یەكێتی لەكۆبوونەوەیەكی چارەنووسسازدا كە بۆ پرسی درێژكردنەوەی ماوەی سەرۆكایەتی مەسعود بارزانی بەسترا، ئەو پرسیارە هاتەوە ناو گۆڕەپانەكە «ئەم دلێرە چ كارەیە‌و پۆستی رەسمی چییە وا دەتوانێ بێ هیچ ناونیشانێ لای سەرووی كۆبوونەوەكان بگرێ؟»

لە شەهید ئارامەوە بۆ لای مام جەلال

دلێری سەید مەجید، لەپێڕی یەكەمی ئەندامانی كۆمەڵەی ماركسیستی_ لینینیی كوردستانە دواتر (كۆمەڵەی رەنجدەران) لەسەرەتای حەفتاكانی سەدەی پێشوو. ساڵی 1975 پاش دەستگیركردنی سەركردەكانی كۆمەڵە، دلێر لەهاوڕێ زۆر نزیكەكانی شەهید ئارام‌و ئەندامانی كۆمیتەی هەرێمەكان دەبێ. بەشێكی زۆری كۆبوونەوە نهێنییەكانی كۆمەڵە بەڕابەری شەهید ئارام، لەماڵی ئەودا لەشاری سلێمانی ئەنجامدراون. 

دەشێ ئەو تەنیا كادرێكبێ كە كلیل‌و كۆدی كۆمەڵێك رووداوی رێكخراوەیی كۆمەڵەی ئەو قۆناغە گرنگ‌و هەستیارەی لەلابێ كە تائێستاش بەناڕوونی ماونەتەوە.

دلێر لەكۆتایی ساڵی 1976 دوای سەر نەگرتنی هەوڵی كوشتنی پارێزگاری ئەو كاتی سلێمانی كە تێیدا بەشداری دەكات، سلێمانی بەجێدەهێڵێ‌و دەچێتە شاخ. لەوێ وەكو كادرێكی سیاسی كۆمەڵە‌و یەكێتی كار دەكات. لەكۆبوونەوەی فراوانی كۆمەڵە لەساڵی 1978 بەئەندامی سەركردایەتی كۆمەڵە هەڵدەبژێردرێ‌و تاساڵی 1980 بە هەمان پلەی حزبییەوە دەمێنێتەوە. لەو ماوەیەدا دلێر دەبێتە جێی سەرنجی سەركردەكانی یەكێتی‌و باوەڕ‌و متمانەیەكی زۆر بە دەست دەهێنێ لەساڵی 1980 تا ساڵی 1985، هیچ پۆستێكی رەسمیی لەناو یەكێتی‌و كۆمەڵەدا نەبووە، بەڵام هەر بە متمانە پێكراوی تەواوی مام جەلال، نەوشیروان مستەفا‌و سەركردەكانی دیكەی كۆمەڵە‌و یەكێتی دەمێنێتەوە.

ساڵی 1981 مام جەلال بە نوێنەرایەتی خۆی، دلێر دەینێرێتە تاران تا لەگەڵ ئیمام خومەینی‌و سەركردە باڵاكانی شۆڕشی ئیسلامی ئێران، وتوێژ بكات‌و پەیوەندی نێوانی كورد‌و دەسەڵاتدارانی تازەی تاران دابمەزرێنێ. ئەوە سەرەتای كردنەوەی دەرگایەك دەبێ بەڕووی شۆڕشی كوردستانی عێراق لەلایەن كۆماری ئیسلامی ئێرانەوە.

هەر لەو كاتەوە دلێر دەبێتە شاند‌و وتوێژكەرێكی باشی نێوان یەكێتی‌و تاران. هەرچەندە بەهۆی یارمەتی‌و هاوكاری لەگەڵ كوردەكانی رۆژهەڵات، نێوانی یەكێتی‌و ئێران كۆسپ‌و تەگەرەی زۆری دێتەپێش، بەڵام دلێر بەردەوام دەبێ لەزیندووكردنەوە‌و تازەكردنەوەی ئەو پەیوەندییانە.

بەشێك لەهاوڕێكانی دلێر دەڵێن «لەشاخ كاروباری ئیداریی‌و پەیوەندیی دیپلۆماسیی (بەتایبەت لەگەڵ بەرپرسانی پایەبەرزی كۆماری ئیسلامیی ئێران) جێبەجێ دەكرد كە تەنیا بەو جێبەجێ دەكران. ئەمەیش دیسان وێنەیەكی تایبەتی لای سەركردایەتی یەكێتی بۆ دروست كردبوو». ئیتر لێرە بە دواوە دلێر دەبێتە باوەڕ پێكراوترین كەس لای تاڵەبانی‌و تا دوایین ساتەكانی مانەوەی لەسەر گۆڕەپانی سیاسی باوەڕ‌و متمانەیەكی زۆری پێی هەبوو.

ماستی هەوێن

هەموو ئەوانەی ئاگاداری مێژووی یەكێتین دەزانن كە لەگەڵ دروستبوونی ئەو حزبە، ناكۆكی ناوخۆیی‌و شەخسیی دەبێتە سیمایەكی لەكۆڵ نەبووەوە. هیچ قۆناغ‌و زەمەنێك نییە سەركردایەتی ئەو حزبە بێجگە لەناكۆكییە سیاسی‌و چەكدارییەكانی لەگەڵ نەیارەكانیان، لەناو خۆشیاندا ناكۆك‌و ناتەبا نەبووبن! بەڵام نموونەی سەركردەی وەكو دلێری سەید مەجید لەناو ئەم ناكۆكییە چارەكە سەدەییەدا شتێكی دەگمەنە.

دلێر هەر لەسەرەتاوە لەنێو ناكۆكییەكانی هەناوی كۆمەڵە‌و یەكێتیدا ژیاوەو ئاگاداریان بووە، كەچی هەمیشە رۆڵی یەكخستن‌و پێكەوەگەیاندنی سەركردە‌و سیمبولە ناكۆكەكانی بینیوە. لەهەموو قۆناغەكاندا پەیوەندیی لەگەڵ هەموو لایەكیاندا زۆر باش بووە‌و هەرگیزیش بەلایەكدا نەكەوتووە تا لەدژی لایەكەی تر بەكاری بهێنن. 

لە جەنگەی كێشەی (ئاڵای شۆڕش) تا ساتی دەستبەسەركردنی مەلابەختیار‌و پشكۆ نەجمەدین لەگوندی تەكیەی قەرەداخ، ئەو لەگەڵ مەلا بەختیار‌و پشكۆ‌و هەڤاڵانی دیكەیان پەیوەندیی هەبووە، بەڵام ئەو دۆستایەتی‌و پەیوەندییانە نەبوونە ئاریشە بۆی لەلایەن سەركردایەتی یەكێتی‌‌و لەسەر ئەو پەیوەندییانە هیچ سزایەكیشی وەرنەگرت.

دلێر لەهەموو قۆناغ‌و سەردەمەكاندا بۆ یەكێتی‌و كێشەكانی ناو یەكێتی وەكو ماست تەنیا بۆتە هەوێنی ماست. لەهیچ وتوێژ‌و كۆبوونەوەیەكی یەكێتی لەگەڵ لایەنەكانی تر(بێجگە لەكۆماری ئیسلامیی ئێران) دلێر بەشداری نەكردووە‌و نەبووەتە ئەندام، بەڵام هەركاتێ كێشە ناوخۆییەكانی یەكێتی سەریهەڵدابێتەوە. دلێر بۆتەوە بە هەوێنی یەكخستنەوە‌و پێك گەیاندنەوەی ناڕازییەكان. 

ئەو پیاوە توانایەكی ئەوتۆیشی نییە بۆ قسەكردن‌و قەناعەتپێهێنان، بەڵام چونكە لەكەسە هەرە دڵسۆز‌و خەمخۆرەكانی یەكێتییە، هەڤاڵەكانی گوێی بۆ دەگرن‌و رێز لەو ماندوو بوون‌و دڵسۆزییەی دەگرن. دلێر تەنیا سەركردەی ناو یەكێتییە لەسەر بەرزایی ناكۆكەكان وەستابێ‌و بۆ هیچ لایەكیان نەكەوتبێ بەلادا، كەچی لەگەڵ گشت ناكۆكەكان كۆك‌و تەبابووە.

چیرۆكی پێنج ملیۆن دۆلارەكە

دەگێڕنەوە دوای رووداوەكانی 31ی ئابی 1996‌و گەڕانەوەی یەكێتی لەئێران، مام جەلال پێنج ملیۆن دینار كە بۆ یەكێتی پەیدا كراوە، بەسەر پێنج بەرپرس‌و سەركردەی یەكێتیدا دابەش دەكات تا وەبەرهێنان‌و سەرمایەگوزاریی تێدا بكەن بۆ سەر دارایی حزب. دلێری سەید مەجید یەكێكە لەو پێنج كەسە.

ساڵان دێن‌و دەچن، لەو پێنج كەسەدا كە مام جەلال رایسپاردوون تەنیا دلێرە دەست مایە‌و قازانجی دیارە! چوارەكەی تر پارەكە یان بە نیوە ناچڵ یان هەر هیچی ناگێڕنەوە. بەڵام دلێر ملیۆنە دۆلارەكە دەكات بە چەند ملیۆنێك‌و سەرمایەكی زۆر دەخاتە ناو خەزێنەی حزبەوە. هەر لێرەوە بیرۆكەی (كۆمپانیای نۆكان) گەڵاڵە دەبێ كە ئێستا بۆتە شادەماری ئابووریی یەكێتی.

نۆكان تابێت فراوان‌و گەورە‌و دەوڵەمەند دەبێ، دلێر داینەمۆی ئەو گەشەكردن‌و فرانبوونەیە بە پشتیوانی بێ ئەملاولای مام جەلال. نۆكانیش بە سوودوەرگرتن لەوەی یەكێتی خۆی خاوەن حكومەت‌و بازاڕە یان شەریكێكی گەورەی حكومەت‌و بازاڕی كوردستانە، دەبێتە كۆمپانیایەكی لەرادەبەدەر دەوڵەمەند.

بەشی زۆری یەكێتییەكان هەركە ناوی دلێری سەید مەجید دێت، خێرا دەڵێن «پیاوە دەست نوقاوەكە» بەهۆی ئەوەی دەستپێوەگرێكی سەیدرە لەپارە‌و داهات. دلێر لەناو جەماوەر‌و بەشێكی زۆر لەسەركردایەتی یەكێتی پیاوێكی خۆشەویست‌و پەسەندكراو نییە. هەر بۆیە لەكۆنگرەی سێیەمی یەكێتی لەساڵی 2010، كاتێ مام جەلال ناوی دلێری سەید مەجید دەخوێنێتەوە تا ببێتە ئەندامی بەڕێوەبردنی كۆنگرە، لەناو ئەندامانی كۆنگرە هاوار بەرز دەبێتەوە «نابێ ئەو ببێتە ئەندامی بەڕێوەبردنی كۆنگرە!» قسەی ئەندامان سەر دەگرێ‌و دلێر ناكرێ بە ئەندام لەو لیژنەیەدا.

بەڵام هەموو ئەو ناڕەزاییانە نەبوونە هۆی ئەوەی تاڵەبانی دڵی گەرد بگرێ لەو پیاوەی كە بووەتە گەنجینەیەكی تەواو پارێزراو بۆ خۆی‌و حزبەكەی. دلێر بووەتە (دەرگای سم سم) بۆ یەكێتی‌و تاڵەبانی‌و بۆ خۆیشی ژیانێكی سادەی هەیە. لەناو ئەو ناز‌و نیعمەتەی حزب دەستی دەكەوێ، دلێر نەبووەتە سەرمایەدارێكی بەناوبانگ رەنگە هەر ئەمەش نهێنی ئەو هەموو متمانە زۆرەبێ كە تاڵەبانی‌و بنەماڵەكەی بەو پیاوەیان هەیە. بێجگە لەوە تەنیا كەسێكیشە نەوشیروان مستەفا دوای هاتنە دەرەوەی لەیەكێتی چاوێكی جیاواز سەیدری دەكات‌و تا ئەم ساتە ئامادە نەبووە هیچ قسەیەك لەبارەی ئەو پیاوەوە بكات، هەر بۆیە كاتێ دەچێتە لای نەوشیروان بۆ چارەسەری ناكۆكییەكانی یەكێتی‌و گۆڕان، لای سەرووی هەموویانەوە دادەنیشێ.